phuong29121984
New Member
Link tải miễn phí Luận văn: Tìm hiểu quan hệ giữa các dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung - Việt qua quá trình giao lưu văn hóa ( Khu vực Vân Nam, Lào Cai và Hà Giang) : Luận văn ThS. Quan hệ quốc tế: 60 31 02 06
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................4 1. Mục tiêu, ý nghĩa của đề tài .................................................................................4 2.Lịch sử nghiên cứu vấn đề ....................................................................................6 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .......................................................................8 4. Phương pháp nghiên cứu .....................................................................................9 5. Cấu trúc của luận văn...........................................................................................9
CHƢƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ CÁC TỘC NGƢỜI Ở VÙNG BIÊN GIỚI TRUNG-VIỆT THUỘC ĐỊA BÀN CÁC TỈNH VÂN NAM, LÀO CAI VÀ HÀ GIANG
...................................................................................................................................10 1.1Các dân tộc thiểu số ở tỉnh Vân Nam............................................................11 1.1.1 Tình hình chung Vân Nam.........................................................................11 1.1.2 Các dân tộc thiểu số ở tỉnh Vân Nam ........................................................12 1.1.3 Kinh tế Vân Nam hiện nay ........................................................................16 1.2 Các dân tộc thiểu số ở tỉnh Lào Cai và tỉnh Hà Giang...............................20 1.2.1 Các dân tộc ở Lào Cai ...............................................................................20 1.2.2 Các dân tộc ở Hà Giang.............................................................................22 1.3 Một số yếu tố có tác động đến quan hệ dân tộc...........................................25 1.3.1Chiều dài biên giới......................................................................................25 1.3.2 Yếu tố lịch sử .............................................................................................27 1.3.3 Xu thế hiện nay..........................................................................................29 CHƢƠNG 2: QUAN HỆ DÂN TỘC VÀ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG TRONG QUAN HỆ DÂN TỘC .............................................................................34 2.1 Mối quan hệ giữa các dân tộc vùng biên giới ..............................................34 2.1.1 Quan hệ đồng tộc .......................................................................................35 2.1.2 Quan hệ với các dân tộc khác ....................................................................41 2.1.3 Quan hệ với những người cùng dòng họ ...................................................47
1
2.2 Các yếu tố ảnh hƣởng đến quan hệ dân tộc biên giới.................................54 2.2.1 Phong tục tập quán.....................................................................................55 2.2.2 Tôn giáo tin ngưỡng...................................................................................60 2.2.3 Chính sách dân tộc thiểu số của hai nước..................................................62 2.2.4 Yếu tố kinh tế.............................................................................................65
CHƢƠNG 3: VÀI NÉT VỀ CÁC XU HƢỚNG TRONG QUAN HỆ DÂN TỘC ..70 3.1 Hợp tác khai thác tài nguyên văn hóa dân tộc ở khu vực biên giới ..........70 3.1.1 Du lịch và Làng du lịch dân tộc.................................................................70 3.1.2 Ý nghĩa khai thác .......................................................................................74 3.1.3 Tính khả thi................................................................................................78 3.1.4 Quan hệ dân tộc với phát triển ―Hai hành lang một vành đai kinh tế‖......81 3.2 Các xu hƣớng về mối quan hệ giữa các dân tộc ở vùng biên giới Trung-Việt ...........................................................................................................88 3.2.1 Xã hội truyền thống dần chuyển sang xã hội hiện đại...............................89 3.2.2 Sự tăng cường ý thức quốc gia và sự suy yếu của ý thức dân tộc .............93 3.2.3 Mối quan hệ và sự liên hệ của văn hóa trong nội bộ dân tộc suy yếu dần và chuyển sang quan hệ kinh tế và quan hệ văn hóa chính trị ................................95 KẾT LUẬN ..............................................................................................................97 TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................100 PHỤ LỤC...............................................................................................................105
2
BẢNG MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1-1: Dân số của các dân tộc tỉnh Vân Nam(điều tra năm 2013).................15
Bảng 1-2: Chỉ tiêu phát triển kinh tế của khu vực dân tộc ở vùng biên giới Vân Nam
năm 2013...................................................................................................................19
Bảng 1-3: chỉ thống kê những lối mòn chủ yếu, được người dân 2 nước sử dụng
nhiều..........................................................................................................................26
Bảng 2-1: Cửa khẩu và chợ biên giới mậu dịch của châu Văn Sơn và châu Hồng Hà
...................................................................................................................................38 Bảng 2-2: Kim ngạch mậu dịch quộc tế Trung-Việt.................................................66
3
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Mục tiêu, ý nghĩa của đề tài 1.1 Lý do chọn đề tài
Việt Nam và Trung Quốc đều là quốc gia đa dân tộc với nhiều dân tộc anh em cùng chung sống. Một trong những đặc điểm của đồng bào dân tộc thiểu số ở cả hai nước là đồng bào thường sống thành từng khu vực và có sự đan xen giữa các dân tộc trên các vùng núi cao. Đây là lý do mà vùng biên giới Việt –Trung có rất nhiều các dân tộc thiểu số ở cả hai nước cùng chung sống và trong các dân tộc này có nhiều dân tộc có cùng nguồn gốc. Đồng bào các dân tộc không chỉ có quan hệ giao lưu với dân tộc mình và cả các dân tộc khác trong phạm vi một quốc gia mà còn có quan hệ giao lưu với bà con cùng dân tộc ở quốc gia láng giềng. Mặt khác, dân tộc và bản sắc văn hóa dân tộc có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Trải qua quá trình phát triển, mỗi một dân tộc đều có một bản sắc văn hóa riêng và quá trình giao thoa đã làm cho bản sắc văn hóa của các dân tộc hòa nhập nhưng không hòa tan, góp phần làm cho nền văn hóa vật chất, tinh thần của các dân tộc phong phú, đa dạng và độc đáo.
Các dân tộc xuyên biên giới thường cư trú tại vùng núi cao, có vai trò chiến lựoc rất quan trọng của quốc gia, cho nên quan hệ dân tộc xuyên biên giới có nhiều giai đoạn ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ hai nước, hay nhiều nước. Tuy nhiên, trải qua quá trình lịch sử, quan hệ của các dân tộc ít người ở vùng biên giới Trung-Việt đều hòa bình hữu nghị cho dù hai chính phủ có những giai đoạn quan hệ không bình thường và có khi là bất đồng. Đồng bào dân tộc xuyên biên giới Trung-Việt có tình cảm bà con anh em đậm đà, nhưng do ở hai nước nên quan hệ và cách giao lưu tất nhiên chịu ảnh hưởng của trình độ phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa của hai nước.
Trên thực tế không ai yêu biên giới bằng người biên giới. Chính vì thế, ngày nay cả hai nước đều có chính sách chú trọng phát triển kinh tế vùng biên, tạo dựng cuộc sống ấm no, hài hòa cho bà con dân tộc thiểu số tại khu vực này. Thông qua việc tìm hiểu quan hệ của các dân tộc thiểu số ở vùng bên giới Trung-Việt khu vực Vân
4
Nam, Lào cai, Hà Giang từ nghiên cứu quá trình giao lưu văn hóa luận văn mong muốn tìm ra những yếu tố văn hóa tương đồng và dị biệt của các dân tộc ở hai nước trên cơ sở các hoạt động giao lưu văn hóa ở vùng biên. Luận văn chú ý đến những yếu tố tinh thần đóng góp vào chủ trương xây dựng xã hội khá giả, hưng biên phú dân ở Trung Quốc cũng như chương trình 135 ở Việt Nam, với mục tiêu chung là cùng nhau phát triển, xóa đói giảm nghèo, cải thiện cuộc sống của các dân tộc vùng biên giới, đồng thời giữ ổn định và phát triển quan hệ hữu nghị trong tương lai giữa Trung Quốc và Việt Nam.
Với tinh thần đó chúng tui chọn Tìm hiểu quan hệ giữa các dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt qua quá trình giao lưu văn hóa (khu vực Vân Nam, Lào Cai, Hà Giang) làm đề tài của luận văn.
1.2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Rất nhiều các dân tộc hay đông hay ít người phân bố ở khắp nơi trên thế giới, vì thế mỗi quốc gia thường do nhiều dân tộc khác nhau tổ hợp thành.Trên thực tế, mỗi dân tộc đều mang đặc điểm tính chất riêng của mình, do đó nhiều quốc gia đều tồn tại vấn đề dân tộc. Mặt khác, tuy là một dân tộc có cùng nguồn gốc, nhưng sống ở biên giới hai hay nhiều quốc gia, làm cho vấn đề dân tộc xuyên biên giới trở thành một hiện tượng phổ biến. Những năm gần đây, vấn đề dân tộc xuyên biên giới đang được nhiều quốc gia quan tâm.
Trung Quốc và Việt Nam đều là quốc gia đa dân tộc, từ xưa đến nay hai nước có quan hệ chặt chẽ. Trung Quốc có tỉnh Quang Tây và tỉnh Vân Nam giáp với đường biên giới của Việt Nam, đường biên giới lục địa kài khoảng 1,400 km. Trung Quốc có 13 dân tộc, Việt Nam có 26 dân tộc sống chung ở vùng này, họ cùng nguồn gốc, tức là dân tộc xuyên biên giới. Đồng bào các dân tộc không chỉ có quan hệ giao lưu với dân tộc mình và cả các dân tộc khác trong phạm vi quốc gia mà còn có quan hệ giao lưu với bà con cùng dân tộc ở quốc gia láng giềng. Các làng bản ở vùng biên hai nước thông thường chỉ cách mấy cây số, có những làng cùng một tên, phần ở Trung Quốc là
5
bản trên, phần ở Việt Nam là bản dưới. Mỗi khi ngày lễ, đám cưới đám ma, đồng bào hai bên đều đi thăm hay giúp đỡ lẫn nhau.
Chính phủ Trung Quốc và Việt Nam đều tôn trọng phong tục tập quán và cách đi lại của các dân tộc thiểu số xuyên Trung-Việt nhưng đồng thời cũng quan tâm đến an ninh quốc gia, vấn đề phát triển của vùng biên và ý thức nhà nước của đồng bào xuyên quốc gia. Thông qua việc tìm hiểu quan hệ của các dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt khu vực Vân Nam, Lào Cai, Hà Giang từ nghiên cứu quá trình giao lưu văn hóa luận văn mong muốn tìm ra những yếu tố văn hóa tương đồng và dị biệt của các dân tộc ở hai nước trên cơ sở các hoạt động giao lưu văn hóa ở vùng biên.
Nhằm vào những vấn đề trên, từ cách nhìn văn hóa, luận văn cố gắng tổng hợp và phân tích được nhiều tư liệu phong phú về quan hệ của dân tộc xuyên biên giới ở tỉnh Vân Nam Trung Quốc và tỉnh Hà Giang, tỉnh Lào Cai của Việt Nam, đưa ra được những nhận định về ý nghĩa hợp tác và tính khả thi của khai thác tài nguyên du lịch ở vùng biên, trong khuôn khổ hợp tác ―Hai hành lang một vành đai kinh tế‖. Luận văn cũng hy vọng nêu ra đoán các xu hướng của mối quan hệ giữa các dân tộc ở vùng biên giới Trung-Việt như một tài liệu tham khảo.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
2.1 Nghiên cứu ở Trung Quốc
Năm 1979, Trung Quốc triệu tập ―hội nghị quy hoạch công việc nghiên cứu dân tộc toàn quốc‖ ở thành phố Côn Minh tỉnh Vân Nam, lần đầu tiên chính thức đưa nghiên cứu dân tộc thế giới vào quy hoạch nhà nước. Từ sau hội nghị này nghiên cứu dân tộc xuyên quốc gia của Trung Quốc tiến vào một giai đoạn phát triển mới.
Giáo sư Phạm Hồng Quý lần đầu tiên nêu khái niệm ―Dân tộc xuyên biên giới‖ vào năm 1982. Trong ―Quan hệ xưa nay giữa dân tộc Nùng, Tày Việt Nam và dân tộc Choang Trung Quốc‖ lần đầu tiên Giáo sư Phạm Hồng Quý trình bày rõ khái
6
niệm ―dân tộc xuyên biên giới‖. Sau đó còn có bài nghiên cứu: ―dân tộc xuyên biên cảnh hai nước Trung-Việt‖ (tạp chí nghiên cứu lịch sử dân tộc Tây Nam)...
Trong luận văn ―Nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới‖ (học báo học viện dân tộc Trung Nam, năm 1994) tác giả Hồ Khởi Vọng đã trình bày và giải thích rõ ràng khái niệm dân tộc xuyên biên giới. Ngoài ra chúng tui còn tiếp xúc được những tác phẩm nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới của Vĩnh Hưng: ―Nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới của miền Nam Trung Quốc‖ (học báo học viện dân tộc Quảng Đông, năm 1988); Thi Vĩnh Hoa: ―Dân tộc Hà Nhì xuyên biên giới‖ (học báo đại học sự phạm Vân Nam, năm 1993); Hồ Khởi Vọng ―Nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới‖ (học báo học viện dân tộc Trung Nam, năm 1994); Hoàng Huệ Côn ―Nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới‖ (Học báo đại học dân tộc Vân Nam, năm 1997); Lữu Nha Vu và Thân Húc ―dân tộc xuyên biên giới Đông Nam Á và Tây Nam Trung Quốc‖(NXB dân tộc Vân Nam, năm 1988); Triệu Kế Quang chủ biên ―Nghiên cứu vấn đề dân tộc xuyên biên giới Trung Quốc‖, La Bỉnh Sâm ―Nghiên cứu vấn đề an ninh quốc gia và dân tộc xuyên biên giới Vân Nam‖ (học báo trường cao đẳng công an Vân Nam, năm 2002); Chu Kiến Tân, ―Nghiên cứu quan hệ dân tộc xuyên biên giới Trung-Việt, Trung-Lào‖ (NXB Nhân Dân năm 2002); Quách Gia Kí, ―Nghiên cứu điều tra quan hệ dân tộc thiểu số Vân Nam‖ (NXB Khoa Học Xã Hội Trung Quốc năm 2010); Phạm Quý Hồng, ―Nguồn gốc dân tộc biên giới Trung-Viêt‖ (báo dân tộc Trung-Quốc) v.v.
2.2 Nghiên cứu ở Việt Nam
Tìm hiểu ở Việt Nam các nghiên cứu về vấn đề này có: ―Con đường buôn bán biên giới với sự hình thành, phát triển các đô thị vùng biên Lào Cai-Vân Nam và sự tác động đến không gian văn hóa, không gian dân số học tộc người‖ của TS. Trần Hữu Sơn, ―Nghiên cứu Trung Quốc số 10‖ năm 2009; ―Tôn giáo tín ngưỡng trong các dân tộc thiểu số dọc biên giới Viêt-Trung‖, của GS.TS. Đỗ Quang Hưng - Trường Đại học KHXH&NV, ĐHQGHN; ―Các dân tộc ít người ở Việt Nam (các
7
tỉnh phía Bắc) ‖ của viện Dân Tộc Học, NXB Khoa Học Xã Hội tái bản năm 2014; ―Các dân tộc ở Hà Giang‖, của Lê Duy Đại- Triệu Đức Thanh(chủ biên), NXB Thế Giới; ―Quan hệ văn hóa Việt – Trung giai đoạn 1993-2010‖, của TS. Nguyễn Văn Căn, tạp chí Mặt trận số 84 tháng 10 năm 2010; ―Giao lưu văn hóa giữa các dân tộc vùng biên góp phần tăng cường đoàn kết giúp đỡ nhau cùng phát triển‖, của TS. Đinh Văn Ngữ v.v.
2.3 Nghiên cứu nước khác
Tại Khoa Nhân Loại học đại học Southern California trong dịp nghỉ hè vào thập niên 90 thế kỳ 20 đã mở các lớp nghiên cứu thảo luận về dân tộc xuyên biên giới, chuyên nghiên cứu vấn đề các dân tộc cùng nguồn cư trú xuyên biên giới Trung Quốc và Liên Xô. Hiện nay, có những luận văn nước ngoài nghiên cứu hướng này như: ―Phân tích kết cấu kinh tế xã hội người Hoa ở Austraylia‖ (―Báo cáo chuyên đề viện nghiên cứu xã hội kinh tế thực dụng đại học Mellourne‖ tháng 9 năm 1988); ―Người Mai-sai của Kenya và Tan-zan-nia‖ ( tập chí ―Dân tộc thế giới‖ của nước Ý); ―Các dân tộc Liên Xô và nước ngoài‖ (―Phân tích vấn đề Liên Xô‖ năm 1990); v.v.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề liên quan đến quan hệ dân tộc thiểu số ở vùng biên giới của các dân tộc xuyên biên giới.
3.2 Phạm vi và nội dung nghiên cứu:
Đề tài chủ yếu nghiên cứu về quan hệ dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt. Về không gian nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Vân Nam Trung Quốc và tỉnh Lào Cai, tỉnh Hà Giang Việt Nam. Về thời gian từ năm 1991 khi hai nước chính thức bình thường hóa quan hệ đến nay
8
4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm để nghiên cứu và
xem xét lại những thành quả thực tiễn trong quá khứ từ đó rút ra kết luận bổ ích cho thực tiễn và khoa học.
Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết, nghiên cứu các tài liệu, lý luận khác nhau bằng cách phân tích thành từng bộ phận để tìm hiểu sâu sắc về quan hệ dân tộc ở vùng biên Trung-Việt. Tổng hợp và liên kết từng mặt, từng bộ phận thông tin đã được phân tích tạo ra một hệ thông đầy đủ và sâu sắc về quan hệ dân tộc thiểu số vùng biên.
Phương pháp phân loại và hệ thống hóa lý thuyết: sắp xếp các tài liệu khoa học theo từng lĩnh vực, từng đơn vị, từng vấn đề có cùng dấu hiệu bản chất, cùng một hướng; Hệ thống hóa, sắp xếp thành một hệ thống trên cơ sở một mô hình lý thuyết làm sự hiểu biết về quan hệ dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt đầy đủ hơn.
Phương pháp giả thuyết đưa ra các đoán xu thế quan hệ dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt.
5. Cấu trúc của luận văn
Ngoài Phần mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung chính
của Luận văn được chia làm 3 chương.
Do Drive thay đổi chính sách, nên một số link cũ yêu cầu duyệt download.
Password giải nén nếu cần: ket-noi.com | Bấm vào Link, đợi vài giây sau đó bấm Get Website để tải:
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................4 1. Mục tiêu, ý nghĩa của đề tài .................................................................................4 2.Lịch sử nghiên cứu vấn đề ....................................................................................6 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .......................................................................8 4. Phương pháp nghiên cứu .....................................................................................9 5. Cấu trúc của luận văn...........................................................................................9
CHƢƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ CÁC TỘC NGƢỜI Ở VÙNG BIÊN GIỚI TRUNG-VIỆT THUỘC ĐỊA BÀN CÁC TỈNH VÂN NAM, LÀO CAI VÀ HÀ GIANG
...................................................................................................................................10 1.1Các dân tộc thiểu số ở tỉnh Vân Nam............................................................11 1.1.1 Tình hình chung Vân Nam.........................................................................11 1.1.2 Các dân tộc thiểu số ở tỉnh Vân Nam ........................................................12 1.1.3 Kinh tế Vân Nam hiện nay ........................................................................16 1.2 Các dân tộc thiểu số ở tỉnh Lào Cai và tỉnh Hà Giang...............................20 1.2.1 Các dân tộc ở Lào Cai ...............................................................................20 1.2.2 Các dân tộc ở Hà Giang.............................................................................22 1.3 Một số yếu tố có tác động đến quan hệ dân tộc...........................................25 1.3.1Chiều dài biên giới......................................................................................25 1.3.2 Yếu tố lịch sử .............................................................................................27 1.3.3 Xu thế hiện nay..........................................................................................29 CHƢƠNG 2: QUAN HỆ DÂN TỘC VÀ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG TRONG QUAN HỆ DÂN TỘC .............................................................................34 2.1 Mối quan hệ giữa các dân tộc vùng biên giới ..............................................34 2.1.1 Quan hệ đồng tộc .......................................................................................35 2.1.2 Quan hệ với các dân tộc khác ....................................................................41 2.1.3 Quan hệ với những người cùng dòng họ ...................................................47
1
2.2 Các yếu tố ảnh hƣởng đến quan hệ dân tộc biên giới.................................54 2.2.1 Phong tục tập quán.....................................................................................55 2.2.2 Tôn giáo tin ngưỡng...................................................................................60 2.2.3 Chính sách dân tộc thiểu số của hai nước..................................................62 2.2.4 Yếu tố kinh tế.............................................................................................65
CHƢƠNG 3: VÀI NÉT VỀ CÁC XU HƢỚNG TRONG QUAN HỆ DÂN TỘC ..70 3.1 Hợp tác khai thác tài nguyên văn hóa dân tộc ở khu vực biên giới ..........70 3.1.1 Du lịch và Làng du lịch dân tộc.................................................................70 3.1.2 Ý nghĩa khai thác .......................................................................................74 3.1.3 Tính khả thi................................................................................................78 3.1.4 Quan hệ dân tộc với phát triển ―Hai hành lang một vành đai kinh tế‖......81 3.2 Các xu hƣớng về mối quan hệ giữa các dân tộc ở vùng biên giới Trung-Việt ...........................................................................................................88 3.2.1 Xã hội truyền thống dần chuyển sang xã hội hiện đại...............................89 3.2.2 Sự tăng cường ý thức quốc gia và sự suy yếu của ý thức dân tộc .............93 3.2.3 Mối quan hệ và sự liên hệ của văn hóa trong nội bộ dân tộc suy yếu dần và chuyển sang quan hệ kinh tế và quan hệ văn hóa chính trị ................................95 KẾT LUẬN ..............................................................................................................97 TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................................................100 PHỤ LỤC...............................................................................................................105
2
BẢNG MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1-1: Dân số của các dân tộc tỉnh Vân Nam(điều tra năm 2013).................15
Bảng 1-2: Chỉ tiêu phát triển kinh tế của khu vực dân tộc ở vùng biên giới Vân Nam
năm 2013...................................................................................................................19
Bảng 1-3: chỉ thống kê những lối mòn chủ yếu, được người dân 2 nước sử dụng
nhiều..........................................................................................................................26
Bảng 2-1: Cửa khẩu và chợ biên giới mậu dịch của châu Văn Sơn và châu Hồng Hà
...................................................................................................................................38 Bảng 2-2: Kim ngạch mậu dịch quộc tế Trung-Việt.................................................66
3
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Mục tiêu, ý nghĩa của đề tài 1.1 Lý do chọn đề tài
Việt Nam và Trung Quốc đều là quốc gia đa dân tộc với nhiều dân tộc anh em cùng chung sống. Một trong những đặc điểm của đồng bào dân tộc thiểu số ở cả hai nước là đồng bào thường sống thành từng khu vực và có sự đan xen giữa các dân tộc trên các vùng núi cao. Đây là lý do mà vùng biên giới Việt –Trung có rất nhiều các dân tộc thiểu số ở cả hai nước cùng chung sống và trong các dân tộc này có nhiều dân tộc có cùng nguồn gốc. Đồng bào các dân tộc không chỉ có quan hệ giao lưu với dân tộc mình và cả các dân tộc khác trong phạm vi một quốc gia mà còn có quan hệ giao lưu với bà con cùng dân tộc ở quốc gia láng giềng. Mặt khác, dân tộc và bản sắc văn hóa dân tộc có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Trải qua quá trình phát triển, mỗi một dân tộc đều có một bản sắc văn hóa riêng và quá trình giao thoa đã làm cho bản sắc văn hóa của các dân tộc hòa nhập nhưng không hòa tan, góp phần làm cho nền văn hóa vật chất, tinh thần của các dân tộc phong phú, đa dạng và độc đáo.
Các dân tộc xuyên biên giới thường cư trú tại vùng núi cao, có vai trò chiến lựoc rất quan trọng của quốc gia, cho nên quan hệ dân tộc xuyên biên giới có nhiều giai đoạn ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ hai nước, hay nhiều nước. Tuy nhiên, trải qua quá trình lịch sử, quan hệ của các dân tộc ít người ở vùng biên giới Trung-Việt đều hòa bình hữu nghị cho dù hai chính phủ có những giai đoạn quan hệ không bình thường và có khi là bất đồng. Đồng bào dân tộc xuyên biên giới Trung-Việt có tình cảm bà con anh em đậm đà, nhưng do ở hai nước nên quan hệ và cách giao lưu tất nhiên chịu ảnh hưởng của trình độ phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa của hai nước.
Trên thực tế không ai yêu biên giới bằng người biên giới. Chính vì thế, ngày nay cả hai nước đều có chính sách chú trọng phát triển kinh tế vùng biên, tạo dựng cuộc sống ấm no, hài hòa cho bà con dân tộc thiểu số tại khu vực này. Thông qua việc tìm hiểu quan hệ của các dân tộc thiểu số ở vùng bên giới Trung-Việt khu vực Vân
4
Nam, Lào cai, Hà Giang từ nghiên cứu quá trình giao lưu văn hóa luận văn mong muốn tìm ra những yếu tố văn hóa tương đồng và dị biệt của các dân tộc ở hai nước trên cơ sở các hoạt động giao lưu văn hóa ở vùng biên. Luận văn chú ý đến những yếu tố tinh thần đóng góp vào chủ trương xây dựng xã hội khá giả, hưng biên phú dân ở Trung Quốc cũng như chương trình 135 ở Việt Nam, với mục tiêu chung là cùng nhau phát triển, xóa đói giảm nghèo, cải thiện cuộc sống của các dân tộc vùng biên giới, đồng thời giữ ổn định và phát triển quan hệ hữu nghị trong tương lai giữa Trung Quốc và Việt Nam.
Với tinh thần đó chúng tui chọn Tìm hiểu quan hệ giữa các dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt qua quá trình giao lưu văn hóa (khu vực Vân Nam, Lào Cai, Hà Giang) làm đề tài của luận văn.
1.2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
Rất nhiều các dân tộc hay đông hay ít người phân bố ở khắp nơi trên thế giới, vì thế mỗi quốc gia thường do nhiều dân tộc khác nhau tổ hợp thành.Trên thực tế, mỗi dân tộc đều mang đặc điểm tính chất riêng của mình, do đó nhiều quốc gia đều tồn tại vấn đề dân tộc. Mặt khác, tuy là một dân tộc có cùng nguồn gốc, nhưng sống ở biên giới hai hay nhiều quốc gia, làm cho vấn đề dân tộc xuyên biên giới trở thành một hiện tượng phổ biến. Những năm gần đây, vấn đề dân tộc xuyên biên giới đang được nhiều quốc gia quan tâm.
Trung Quốc và Việt Nam đều là quốc gia đa dân tộc, từ xưa đến nay hai nước có quan hệ chặt chẽ. Trung Quốc có tỉnh Quang Tây và tỉnh Vân Nam giáp với đường biên giới của Việt Nam, đường biên giới lục địa kài khoảng 1,400 km. Trung Quốc có 13 dân tộc, Việt Nam có 26 dân tộc sống chung ở vùng này, họ cùng nguồn gốc, tức là dân tộc xuyên biên giới. Đồng bào các dân tộc không chỉ có quan hệ giao lưu với dân tộc mình và cả các dân tộc khác trong phạm vi quốc gia mà còn có quan hệ giao lưu với bà con cùng dân tộc ở quốc gia láng giềng. Các làng bản ở vùng biên hai nước thông thường chỉ cách mấy cây số, có những làng cùng một tên, phần ở Trung Quốc là
5
bản trên, phần ở Việt Nam là bản dưới. Mỗi khi ngày lễ, đám cưới đám ma, đồng bào hai bên đều đi thăm hay giúp đỡ lẫn nhau.
Chính phủ Trung Quốc và Việt Nam đều tôn trọng phong tục tập quán và cách đi lại của các dân tộc thiểu số xuyên Trung-Việt nhưng đồng thời cũng quan tâm đến an ninh quốc gia, vấn đề phát triển của vùng biên và ý thức nhà nước của đồng bào xuyên quốc gia. Thông qua việc tìm hiểu quan hệ của các dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt khu vực Vân Nam, Lào Cai, Hà Giang từ nghiên cứu quá trình giao lưu văn hóa luận văn mong muốn tìm ra những yếu tố văn hóa tương đồng và dị biệt của các dân tộc ở hai nước trên cơ sở các hoạt động giao lưu văn hóa ở vùng biên.
Nhằm vào những vấn đề trên, từ cách nhìn văn hóa, luận văn cố gắng tổng hợp và phân tích được nhiều tư liệu phong phú về quan hệ của dân tộc xuyên biên giới ở tỉnh Vân Nam Trung Quốc và tỉnh Hà Giang, tỉnh Lào Cai của Việt Nam, đưa ra được những nhận định về ý nghĩa hợp tác và tính khả thi của khai thác tài nguyên du lịch ở vùng biên, trong khuôn khổ hợp tác ―Hai hành lang một vành đai kinh tế‖. Luận văn cũng hy vọng nêu ra đoán các xu hướng của mối quan hệ giữa các dân tộc ở vùng biên giới Trung-Việt như một tài liệu tham khảo.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
2.1 Nghiên cứu ở Trung Quốc
Năm 1979, Trung Quốc triệu tập ―hội nghị quy hoạch công việc nghiên cứu dân tộc toàn quốc‖ ở thành phố Côn Minh tỉnh Vân Nam, lần đầu tiên chính thức đưa nghiên cứu dân tộc thế giới vào quy hoạch nhà nước. Từ sau hội nghị này nghiên cứu dân tộc xuyên quốc gia của Trung Quốc tiến vào một giai đoạn phát triển mới.
Giáo sư Phạm Hồng Quý lần đầu tiên nêu khái niệm ―Dân tộc xuyên biên giới‖ vào năm 1982. Trong ―Quan hệ xưa nay giữa dân tộc Nùng, Tày Việt Nam và dân tộc Choang Trung Quốc‖ lần đầu tiên Giáo sư Phạm Hồng Quý trình bày rõ khái
6
niệm ―dân tộc xuyên biên giới‖. Sau đó còn có bài nghiên cứu: ―dân tộc xuyên biên cảnh hai nước Trung-Việt‖ (tạp chí nghiên cứu lịch sử dân tộc Tây Nam)...
Trong luận văn ―Nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới‖ (học báo học viện dân tộc Trung Nam, năm 1994) tác giả Hồ Khởi Vọng đã trình bày và giải thích rõ ràng khái niệm dân tộc xuyên biên giới. Ngoài ra chúng tui còn tiếp xúc được những tác phẩm nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới của Vĩnh Hưng: ―Nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới của miền Nam Trung Quốc‖ (học báo học viện dân tộc Quảng Đông, năm 1988); Thi Vĩnh Hoa: ―Dân tộc Hà Nhì xuyên biên giới‖ (học báo đại học sự phạm Vân Nam, năm 1993); Hồ Khởi Vọng ―Nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới‖ (học báo học viện dân tộc Trung Nam, năm 1994); Hoàng Huệ Côn ―Nghiên cứu dân tộc xuyên biên giới‖ (Học báo đại học dân tộc Vân Nam, năm 1997); Lữu Nha Vu và Thân Húc ―dân tộc xuyên biên giới Đông Nam Á và Tây Nam Trung Quốc‖(NXB dân tộc Vân Nam, năm 1988); Triệu Kế Quang chủ biên ―Nghiên cứu vấn đề dân tộc xuyên biên giới Trung Quốc‖, La Bỉnh Sâm ―Nghiên cứu vấn đề an ninh quốc gia và dân tộc xuyên biên giới Vân Nam‖ (học báo trường cao đẳng công an Vân Nam, năm 2002); Chu Kiến Tân, ―Nghiên cứu quan hệ dân tộc xuyên biên giới Trung-Việt, Trung-Lào‖ (NXB Nhân Dân năm 2002); Quách Gia Kí, ―Nghiên cứu điều tra quan hệ dân tộc thiểu số Vân Nam‖ (NXB Khoa Học Xã Hội Trung Quốc năm 2010); Phạm Quý Hồng, ―Nguồn gốc dân tộc biên giới Trung-Viêt‖ (báo dân tộc Trung-Quốc) v.v.
2.2 Nghiên cứu ở Việt Nam
Tìm hiểu ở Việt Nam các nghiên cứu về vấn đề này có: ―Con đường buôn bán biên giới với sự hình thành, phát triển các đô thị vùng biên Lào Cai-Vân Nam và sự tác động đến không gian văn hóa, không gian dân số học tộc người‖ của TS. Trần Hữu Sơn, ―Nghiên cứu Trung Quốc số 10‖ năm 2009; ―Tôn giáo tín ngưỡng trong các dân tộc thiểu số dọc biên giới Viêt-Trung‖, của GS.TS. Đỗ Quang Hưng - Trường Đại học KHXH&NV, ĐHQGHN; ―Các dân tộc ít người ở Việt Nam (các
7
tỉnh phía Bắc) ‖ của viện Dân Tộc Học, NXB Khoa Học Xã Hội tái bản năm 2014; ―Các dân tộc ở Hà Giang‖, của Lê Duy Đại- Triệu Đức Thanh(chủ biên), NXB Thế Giới; ―Quan hệ văn hóa Việt – Trung giai đoạn 1993-2010‖, của TS. Nguyễn Văn Căn, tạp chí Mặt trận số 84 tháng 10 năm 2010; ―Giao lưu văn hóa giữa các dân tộc vùng biên góp phần tăng cường đoàn kết giúp đỡ nhau cùng phát triển‖, của TS. Đinh Văn Ngữ v.v.
2.3 Nghiên cứu nước khác
Tại Khoa Nhân Loại học đại học Southern California trong dịp nghỉ hè vào thập niên 90 thế kỳ 20 đã mở các lớp nghiên cứu thảo luận về dân tộc xuyên biên giới, chuyên nghiên cứu vấn đề các dân tộc cùng nguồn cư trú xuyên biên giới Trung Quốc và Liên Xô. Hiện nay, có những luận văn nước ngoài nghiên cứu hướng này như: ―Phân tích kết cấu kinh tế xã hội người Hoa ở Austraylia‖ (―Báo cáo chuyên đề viện nghiên cứu xã hội kinh tế thực dụng đại học Mellourne‖ tháng 9 năm 1988); ―Người Mai-sai của Kenya và Tan-zan-nia‖ ( tập chí ―Dân tộc thế giới‖ của nước Ý); ―Các dân tộc Liên Xô và nước ngoài‖ (―Phân tích vấn đề Liên Xô‖ năm 1990); v.v.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là các vấn đề liên quan đến quan hệ dân tộc thiểu số ở vùng biên giới của các dân tộc xuyên biên giới.
3.2 Phạm vi và nội dung nghiên cứu:
Đề tài chủ yếu nghiên cứu về quan hệ dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt. Về không gian nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Vân Nam Trung Quốc và tỉnh Lào Cai, tỉnh Hà Giang Việt Nam. Về thời gian từ năm 1991 khi hai nước chính thức bình thường hóa quan hệ đến nay
8
4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm để nghiên cứu và
xem xét lại những thành quả thực tiễn trong quá khứ từ đó rút ra kết luận bổ ích cho thực tiễn và khoa học.
Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết, nghiên cứu các tài liệu, lý luận khác nhau bằng cách phân tích thành từng bộ phận để tìm hiểu sâu sắc về quan hệ dân tộc ở vùng biên Trung-Việt. Tổng hợp và liên kết từng mặt, từng bộ phận thông tin đã được phân tích tạo ra một hệ thông đầy đủ và sâu sắc về quan hệ dân tộc thiểu số vùng biên.
Phương pháp phân loại và hệ thống hóa lý thuyết: sắp xếp các tài liệu khoa học theo từng lĩnh vực, từng đơn vị, từng vấn đề có cùng dấu hiệu bản chất, cùng một hướng; Hệ thống hóa, sắp xếp thành một hệ thống trên cơ sở một mô hình lý thuyết làm sự hiểu biết về quan hệ dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt đầy đủ hơn.
Phương pháp giả thuyết đưa ra các đoán xu thế quan hệ dân tộc thiểu số ở vùng biên giới Trung-Việt.
5. Cấu trúc của luận văn
Ngoài Phần mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung chính
của Luận văn được chia làm 3 chương.
Do Drive thay đổi chính sách, nên một số link cũ yêu cầu duyệt download.
Password giải nén nếu cần: ket-noi.com | Bấm vào Link, đợi vài giây sau đó bấm Get Website để tải:
You must be registered for see links
Last edited by a moderator: