Download miễn phí Tiểu luận Hệ thống điều chỉnh kinh tế của nhà nước ở các nước tư bản phát triển
Sự thích ứng của chủ nghĩa tư bản hiện đại với mức sản xuất phát triển cao của xã hội được thực hiện qua hoạt động của hệ thống điều chỉnh kinh tế của Nhà nước. Hệ thống này được hình thành trên cơ sở kết hợp của cơ chế Nhà nước với cơ chế thị trường và cơ chế độc quyền tư nhân. Hệ thống điều chỉnh kinh tế được giới thiệu ở đây như một tổng thể của những thiết chế và thể chế kinh tế của Nhà nước đó là Bộ máy kinh tế của Nhà nước được tổ chức chặt chẽ với hệ thống chính sách, công cụ có khả năng thực hiện chức năng điều chỉnh đối với sự vận động của toàn bộ nền kinh tế xã hội.
Để tải bản Đầy Đủ của tài liệu, xin Trả lời bài viết này, Mods sẽ gửi Link download cho bạn sớm nhất qua hòm tin nhắn.
Ai cần download tài liệu gì mà không tìm thấy ở đây, thì đăng yêu cầu down tại đây nhé:
Nhận download tài liệu miễn phí
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Lời mở đầuNền kinh tế ở các nước tư bản chủ nghĩa từ sau chiến tranh thế giới thứ II (1951-1971) có nhiều biến đổi so với trước chiến tranh một trong những nhân tố quan trọng gây nên những biến đổi đó là sự điều chỉnh kinh tế của Nhà nước. Nhờ điều chỉnh kinh tế của Nhà nước chủ nghĩa tư bản đã vượt qua được nguy cơ sụp đổ, góp phần tạo ra mấy thập kỉ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ nhất là sau chiến tranh thế giới thứ II (1951-1970). Vậy nhờ đâu mà Nhà nước tư bản có vai trò kinh tế đó? Nó được tổ chức như thế nào và thể hiện vào đời sống kinh tế xã hội ra sao? Những kinh nghiệm điều chỉnh kinh tế nào của Nhà nước tư bản hiện đại có lợi ích đối với nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam? Đó là những vấn đề không chỉ quan tâm trong giới lí luận mà cả trong chính giới hiện nay.
Giải đáp những vấn đề trên sẽ giúp chúng ta hiểu sâu thêm bản chất của chủ nghĩa tư bản hiện đại và ở những mức độ nhất định nó cũng giúp cho công tác quản lý thực tiễn nền kinh tế của chúng ta.
Từ lâu, đặc biệt từ những năm 30 vai trò kinh tế của Nhà nước tư bản đã được nhiều nhà khoa học lớn của giới lí luận tư sản nghiên cứu và xây dựng thành các phái lí luận như: phái trọng cầu, trọng tiền, trọng cung, kì vọng hợp lí,... do J.Keynes, M.Friedenan, Laffer, Thomas Sargent, William,... đại diện. Về điều chỉnh kinh tế của Nhà nước tư bản hiện đại cũng được nghiên cứu trên nhiều khía cạnh đặc biệt là trong giới lí luận Xô Viết cũ.
ở Việt Nam, đề tài này cũng được đề cập trên những góc độ khác nhau của một số nghiên cứu. Song đây vốn là vấn đề chỉ được giải quyết thoả đáng tương xứng với vị trí của nó trong hệ thống lí luận về chủ nghĩa tư bản hiện đại ở nước ta.
Công trình này nhằm giới thiệu với bạn đọc một bức tranh toàn cảnh hơn, cố gắng làm rõ bản chất, cơ chế hoạt động của Nhà nước tư bản hiện đại trên cơ sở thực tiễn hoạt động của ba trung tâm kinh tế tư bản ngày nay là Nhật, Mỹ, Au.
A-/ Điều chỉnh kinh tế của nhà nước ở các nước tư bản phát triển
I-/ Nhà nước điều chỉnh sự vận động của nền kinh tế là đòi hỏi khách quan trong giai đoạn hiện đại của chủ nghĩa tư bản:
1-/ Một số tư tưởng kinh tế cơ bản về tính khách quan và vai trò điều chỉnh kinh tế của Nhà nước tư bản hiện đại:
Do những đòi hỏi chính trị cấp bách cũng như do sự phát triển của sức sản xuất chưa đặt ra, nên trong những trước tác phẩm của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin, người ta chỉ tìm thấy sự nhấn mạnh Nhà nước như một công cụ bóc lột giai cấp bị thống trị song không phải vì thế mà vai trò kinh tế của Nhà nước tư bản không được đề cập đến hay bị xem nhẹ trong lí luận của Maxit. Khi phân tích vai trò kinh tế của Nhà nước F.Enggheng viết: “... xã hội đẻ ra những chức năng chung nhất định mà thiếu chúng thì không thể được. Những người được chỉ định để thực hiện chức năng đó đã tạo ra trong lòng xã hội một lĩnh vực phân công lao động mới đồng thời họ cũng là lợi ích đặc biệt trong mối quan hệ với những người giao trách nhiệm cho họ và trở nên độc lập hơn trong quan hệ đối với những người đó”.
Quan phân tích của Angghen ta có thể rút ra những tư tưởng sau:
Một là, Nhà nước sinh ra nhằm thực hiện những chức năng xã hội chung nhưng khi tồn tại là một lực lượng chính trị mới, nó không chỉ có được lợi ích đặc biệt mà còn có tính độc lập tương đối trong quan hệ với các lực lượng xã hội, người đã giao phó trách nhiệm cho nó.
Hai là, nhờ tính độc lập tương đối này mà Nhà nước có khả năng tác động trở lại quá trình sản xuất xã hội. Đây không phải là sự tác động một chiều mà là sự tác động qua lại, một bên là lực lượng chính trị chủ động, thay mặt cho xã hội và bên kia là các quá trình kinh tế khách quan.
Nhà nước sinh ra nhằm thực hiện những chức năng xã hội chung, thì một trong những chức năng là làm “một nhạc trưởng” đứng ra điều hành phối hợp không phải một khâu, một quá trình sản xuất đơn lẻ mà là cả quá trình sản xuất xã hội. Nhà nước muốn tác động vào sự vận động của nền kinh tế một cách có hiệu quả, đặc biệt khi các điều kiện tái sản xuất xã hội đang xấu đi thì Chính phủ phải hoạch định các chính sách của mình nhằm vào giải quyết các mục tiêu kinh tế, xã hội dài hạn mà đối tượng thuộc về phía cung trên thị trường. Nếu Nhà nước chỉ tác động vào một vài nhân tố có tính cục bộ nhất thời thì không mang lại hiệu quả mong muốn. Do vậy muốn cho nền kinh tế phát triển ổn định phải tác động vào các nhân tố mang lại hiệu quả lâu dài mà phần lớn nhân tố đó thuộc về yếu tố cung. Có ba yếu tố cơ bản tạo ra sự tăng trưởng ổn định lâu dài: lao động, nguồn vốn và tiến bộ khoa học - kỹ thuật.
Theo các trường phái lí thuyết sau Keynes về việc Nhà nước phải can thiệp sâu vào quá trình vận động của nền kinh tế. Song M.Friedina cho rằng “Sự vận động của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa có mối quan hệ tương hỗ với sự vận động của khối lượng tiền tệ trong lưu thông... Các biến số kinh tế vĩ mô như tổng sản lượng, công ăn việc làm và giá cả,... chủ yếu chịu ảnh hưởng của việc điều chỉnh khối lượng tiền tệ trong lưu thông của Nhà nước, tức là nó ảnh hưởng tới chính sách chủ yếu trong mô hình điều chỉnh kinh tế của Nhà nước”.
Theo lí thuyết kỳ vọng hợp lí thì các chính sách kinh tế được nhiều Nhà nước hoạch định và thực hiện trong thời kỳ trước đây đều dựa hoàn toàn vào một hướng lí thuyết như: trọng cung, trọng cầu, trọng tiền đều rất cực đoan không phù hợp với sự vận động của nền kinh tế do đó nó bị thất bại. Các chủ thể kinh tế hoạt động trong nền kinh tế thị trường luôn gặp rủi ro biến động họ cần Nhà nước ngoài mục tiêu thông tin cho các chủ thể kinh tế của mình cũng cần nắm được ý kiến của các nhà kinh doanh và nguyện vọng kinh tế của nhân dân để đề ra các quyết sách kịp thời. Điều chỉnh kinh tế bằng Nhà nước hiện nay là phục hồi và tôn trọng các nguyên tắc tự điều tiết của thị trường, xu hướng hiện nay Nhà nước trực tiếp vào giải quyết các vấn đề thực tiễn nhờ đó mà thúc đẩy sự chín muồi các chức năng kinh tế của Nhà nước.
2-/ Những nguyên nhân cơ bản thúc đẩy sự chín muồi các chức năng kinh tế vĩ mô:
Một là, nguyên lí khoa học và kinh nghiệm sản xuất được vật hoá trên tư liệu lao động, đối tượng lao động, nó làm cho bộ phận năng động nhất của lực lượng sản xuất là công cụ và người lao động thay đổi về chất lượng. Sự nghiệp to lớn này vượt khả năng của một nhà tư bản thậm chí một tập đoàn tư bản vì phát triển khoa học - kỹ thuật và đào tạo đội ngũ cán bộ có tri thức, kỹ thuật cao xã hội phải đầu tư rất lớn chỉ có Nhà nước - người nắm trong tay tiềm lực kinh tế lớn của xã hội lại được giải phóng khỏi mục tiêu lợi nhuận trước mắt để hoạt độn...