midu_hamhamkute
New Member
Download miễn phí Nguyễn Huệ với chiến lược con người
Nét nổi bật nhất trong sách lược vương đạo của Nguyễn Huệ chính là cuộc chinh
phục của ông đối với đẳng cấp trí thức ở thời đại ông, những người nắm giềng mối
xã hội thoạt đầu đã chống lại phong trào nông dân một cách quyết liệt và mù
quáng chưa từng thấy ở bất cứ thời kỳ lịch sử nào khác.
Để tải bản Đầy Đủ của tài liệu, xin Trả lời bài viết này, Mods sẽ gửi Link download cho bạn sớm nhất qua hòm tin nhắn.
Ai cần download tài liệu gì mà không tìm thấy ở đây, thì đăng yêu cầu down tại đây nhé:
Nhận download tài liệu miễn phí
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Nguyễn Huệ với chiến lược con ngườiNhân theo vua Cảnh Thịnh đi thăm lăng vua Quang Trung, Ngô Thì Nhậm có làm
một bài thơ với lời chú thích rất lạ, như thế này: Mùa xuân năm Đinh Tỵ, tui mộng
thấy Thiên Hoàng đế ngự ra Bắc Thành; tui hầu thảo chiếu thư. Câu cuối cùng ngự
bút chữa là: "Trẫm lạc nhân hoàn lưu chính trị" (Trẫm xuống cõi đời, lưu lại chính
trị), rồi ngoảnh lại bảo tôi: "Trẫm thêm bảy chữ, người thấy thế nào?" tui khấu
đầu khen hay.
Cũng có thể những giấc mơ có thật; nhưng ở đây người ta đọc thấy cái hàm ý của
Ngô Thì Nhậm muốn dùng một giấc mơ để khuyên răn vua Cảnh Thịnh. Như thế
là, qua lời tự thẩm định của chính nhà vua trong giấc mơ, thì khát vọng lớn ở đời
của Nguyễn Huệ phải là chiến công mà là chính trị, là làm sao xây đắp được một
nền Đại Chính để nhân dân sống có hạnh phúc. Đây là sự đánh giá hết sức sâu sắc
của một nhà văn hóa lớn đối với vị anh hùng dân tộc: Nguyễn Huệ không chỉ là
một thiên tài quân sự, mà còn là một nhà vương đạo mang cái Tâm nhân nghĩa bao
trùm cả thời đại ông. Đối tượng toàn diện của chính trị là con người và vì thế, có
thể nói đến một "Chiến lược con người" trong sự nghiệp vĩ đại của Nguyễn Huệ.
Truyền thuyết dân gian Bình Định có nói đến một nhân vật lịch sử tên là Giáo
Hiến, người thầy toàn diện đã giữ vai trò quan trọng trong việc đào tạo nên bản
lĩnh của Nguyễn Huệ từ những năm còn vác cày cho tới khi trở thành thủ lĩnh khởi
nghĩa. Đến trước khi nhắm mắt, thầy giáo Hiến vẫn luôn luôn răn bảo người học
trò mà ông đã gởi gắm tất cả kỳ vọng tương lai:
Một mai chống vững sơn hà
Phải dùng văn trị dung hòa võ công
Sau này rực rỡ đai cân
Phải dùng đức trị mười phân vẹn mười
Nhớ câu thu phục lòng người...
Văn trị, Đức trị, Lòng người... có lẽ những bài học vỡ lòng ấy từ thuở dựng cờ đã
vang động sâu thẳm trong bản chất minh tuệ của Nguyễn Huệ để phát triển lên
thành tư tưởng vương đạo của ông qua suốt sự nghiệp giải phóng và phục hưng
dân tộc.
Không nghi ngờ gì nữa, rằng một nền chính trị lớn (Đại chính) phải thể hiện đầy
đủ lý tưởng "An dân" của nó. Nguyễn Huệ chăm lo giáo dục quân đội của ông
thành một sức mạnh vì dân trừ bạo từ trong bản chất, những người lính trên đường
dài chinh phạt vẫn sống "không lương không tiền, nhưng không lấy cái gì của
người Bắc hết, hay ăn cơm không muối, uống nước lạnh và ngủ ngoài trời" (Thư
của linh mục Le Roy ở Kẻ Vĩnh). Dưới quyền Nguyễn Huệ không thấy sử sách nói
tới nạn tham nhũng và hối lộ; ông trừng trị thẳng tay với bất cứ ai lợi dụng quyền
thế để cướp đoạt và ức hiếp nhân dân. Nhật ký của Hội truyền giáo Bắc kỳ thời đó
có ghi lại một sự kiện điển hình: "Trước mặt ông ta (Ngô Văn Sở), vua Quang
Trung đã xử trảm viên trấn thủ Thanh Hóa và một đại thần khác bị khép tội quấy
nhiễu đàn áp dân chúng". Thanh lọc mọi yếu tố xúc phạm nhân dân ra khỏi bộ
máy cai trị dưới quyền mình, đó là bản chất dân chủ của đường lối Đại Chính của
Nguyễn Huệ, mặc dù ở thời đại ông, lịch sử chưa bao giờ có cơ hội để trả giá cho
một khái niệm về dân chủ nào hết.
Ngay khi lên ngôi vua, Nguyễn Huệ đã công bố lời thề tâm huyết tận đáy lòng của
một lãnh tụ nghĩa quân đã trải suốt mười bảy năm chiến đấu vì nhân dân, rằng
nhiệm vụ của ông là "dìu dắt dân vào con đường lớn, đưa dân lên cõi đài xuân".
Trong nhiều chính sách tiến hành ngay sau đó, chính quyền vua Quang Trung đã
tập trung vào hai nhiệm vụ dân tộc lớn nhất là chống giặc đói (Chiếu khuyến
nông), và chống giặc dốt (Chiếu lập học). Đặc biệt, sự chăm lo việc học cho dân
đã được nhà vua đưa lên nhiệm cấp bách hàng đầu, nhằm mục đích nâng cao văn
hóa đại chúng và đào tạo nhân tài cho đất nước: "Dựng nước lấy dạy học làm đầu;
cai trị lấy nhân tài làm gốc". Vì thế dù tình hình kinh tế quốc gia hết sức khó khăn
qua chiến tranh, và còn phải tiếp tục đánh giặc, vua Quang Trung vẫn nỗ lực thực
hiện một chính sách văn hóa - giáo dục dân tộc sâu rộng và toàn diện; trong đó lần
đầu tiên trong lịch sử phong kiến nước ta, trường học được thành lập đến tận các
cấp xã (xã học), các thầy giáo xã (giảng dụ) được triều đình trung ương cấp bằng
chứng nhận. Tờ Chiếu lập học nhấn mạnh rằng chăm lo việc học cho nhân dân là
"quy mô lớn để chuyển loạn thành trị".
Nét nổi bật nhất trong sách lược vương đạo của Nguyễn Huệ chính là cuộc chinh
phục của ông đối với đẳng cấp trí thức ở thời đại ông, những người nắm giềng mối
xã hội thoạt đầu đã chống lại phong trào nông dân một cách quyết liệt và mù
quáng chưa từng thấy ở bất cứ thời kỳ lịch sử nào khác.
Trí thức vốn là những chuyên viên trong mọi lĩnh vực, vẫn giữ vai trò quyết định
cho sự tồn tại của mọi chế độ xã hội; và trí thức nho sĩ là những chuyên viên tổng
hợp của xã hội phong kiến. Sự thất bại của phong trào Tây Sơn ở địa bàn phía
Nam có nhiều nguyên nhân, trong đó điều quan trọng là Tây Sơn không có sự hợp
tác của trí thức để cai trị ở một số nơi đất mới phức tạp với nhiều khối sắc dân
khác nhau; ngược lại phía Nguyễn Ánh đã quy tụ được vốn liếng sẵn có của mình,
nổi tiếng là nhóm tri thức Võ Trường Toản đã đào tạo những Trịnh Hoài Đức, Lê
Quang Định, Ngô Tòng Châu... Chính các thủ lĩnh Tây Sơn đã nhìn thấy khoảng
trống đáng lo ngại ấy trong phong trào nông dân của mình. Vì thế khi ra Bắc lần
đầu, Nguyễn Nhạc chỉ chăm chăm xin cho được "món của quý nước An Nam" là
các ông nghè để đem về, thấy ai nói năng hoạt bát một chút cũng hỏi ngay "Thế
các ông có phải là tiến sĩ không?". Chính Nguyễn Huệ cũng thẳng thắn nhìn nhận
sự vắng thiếu đội ngũ trí thức trong lực lượng cách mạng của mình. Trong thư gửi
Nguyễn Thiếp, ông khiêm tốn tỏ nỗi lo ngại: "Những kẻ giúp việc trong nhất thời
đều là những kẻ mạnh bạo" (ý nói những võ tướng chỉ giỏi việc chiến trận).
Những trí thức đương thời, họ là ai? Ở Nam hà mọi người đều đã chạy theo chúa
Nguyễn trốn vào Gia Định, còn lại Bắc hà nơi dày đặc "áo mão tiến sĩ", thì chính
là nơi phong trào chống Nguyễn Huệ bạo phát hay ngấm ngầm đều hết sức ác
liệt, dẫn đầu là giới trí thức chính thống của triều đình Lê - Trịnh. Lý Trần Quán tự
chôn sống chết theo chúa Trịnh, Nguyễn Huy Trạc uống thuốc độc tại ngự sử đài
chết theo nhà Lê. Trần Phương Bình lên núi Hồng Lĩnh mổ bụng tự sát. Lê Duy
Đàn và Trần Danh Án thì "nón rách, áo tơi tàn" lẻn qua Nam Quan quỳ lạy vua
Thanh mang đại binh qua; Dương Trọng Tế cùng nhiều trí thức lớn trong các gia
đình Nguyễn Du, Ngô Thời Nhậm đều chiêu mộ hào kiệt "dò hư thực tế thế nào để
tìm cách bắt lấy Nguyễn Huệ". Văn chương hồi đó có những tên tuổi lừng lẫy như
Nguyễn Hành, Phạm Thái, cả Bùi Dương Lịch, Phan Huy Ích trước đó đã nồng
cháy nỗi căm thù chống lại Nguyễn Huệ; thậm chí nhiều năm s...