Thuật ngữ ETOPS trong hàng không là gì?

ETOPS là viết tắt của “Extended-range Twin-engine Operational Performance Standards” – tạm dịch là tiêu chuẩn khai thác đường dài cho máy bay hai động cơ.

Thuật ngữ này dùng trong hàng không để quy định máy bay hai động cơ được phép bay xa bao nhiêu so với sân bay dự bị gần nhất trong trường hợp một động cơ bị hỏng. Để được cấp chứng chỉ ETOPS, hãng hàng không và máy bay phải đạt các tiêu chuẩn khắt khe về độ tin cậy của động cơ, bảo dưỡng, huấn luyện phi công.

1. Ý nghĩa chính của ETOPS

Trước đây, quy định an toàn yêu cầu máy bay hai động cơ phải luôn ở trong khoảng 60 phút bay tới sân bay gần nhất nếu một động cơ hỏng. Điều này khiến nhiều tuyến bay không thể bay thẳng qua đại dương hoặc vùng hẻo lánh.

Sau khi công nghệ động cơ và độ tin cậy tăng lên, ETOPS cho phép:

• Máy bay hai động cơ bay xa hơn khỏi sân bay dự bị

• Có thể bay qua đại dương, vùng cực, sa mạc, rừng rậm

Nhờ ETOPS mà các máy bay như:

• Boeing 777

• Boeing 787 Dreamliner

• Airbus A350

có thể bay liên lục địa với chỉ 2 động cơ.

2. Các cấp ETOPS phổ biến

Số sau ETOPS biểu thị thời gian tối đa (phút) máy bay có thể bay bằng một động cơ để đến sân bay dự bị.

Ví dụ:

Các máy bay hiện đại như Boeing 777 hoặc Airbus A350 có thể đạt ETOPS-330 hoặc ETOPS-370.

3. Ví dụ thực tế

Một chuyến bay từ:

• Tokyo → Los Angeles

bay qua Thái Bình Dương.

Trong suốt hành trình, máy bay phải đảm bảo luôn có sân bay dự bị trong phạm vi ETOPS nếu một động cơ bị hỏng.

4. Điều kiện để được bay ETOPS

Không chỉ máy bay, mà cả hãng hàng không phải được chứng nhận:

• Độ tin cậy của động cơ rất cao

• Quy trình bảo dưỡng nghiêm ngặt

• Phi công được huấn luyện ETOPS

• Lập kế hoạch sân bay dự bị dọc tuyến bay

???? Điều thú vị:
Ban đầu ETOPS được phi công đùa là “Engines Turn Or Passengers Swim” (động cơ chạy hoặc hành khách bơi). Nhưng ngày nay độ an toàn đã cực cao nên máy bay hai động cơ bay đường dài trở thành tiêu chuẩn.

EDTO (Extended Diversion Time Operations): Là thuật ngữ hiện đại hóa thay thế ETOPS, mở rộng áp dụng cho cả các loại máy bay mới, tập trung vào thời gian chuyển hướng an toàn thay vì chỉ tính số lượng động cơ.