Download miễn phí Đề tài Điều khiển tham số KVp, mA, s, SID trong máy X quang
A. LỜI GIỚI THIỆU.
Khi tiến hành xét nghiệm chẩn đoán X Quang, người vận hành phải kiểm soát được liều lượng tia X sao cho phù hợp với từng đối tượng và bệnh lý để đạt được ảnh có chất lượng tốt nhất và đảm bảo an toàn cho người bệnh. Liều lượng tia X được quyết định bởi 3 tham số điện :trị số điện áp cao thế (kVp), trị số dòng cao thế (mA) và khoảng thời gian phát tia (s); và một tham số cơ :khoảng cách từ nguồn phát tia X đến ảnh (SID). Vì vậy, trong bất kỳ máy X Quang nào dù loại truyền thống hay cao tần đều cần có các loại mạch điện tử, thiết bị để điều khiển, đo lường và chỉ thị các tham số cơ bản trên. Tuy nhiên giữa hai loại máy X Quang truyền thống và X Quang cao tần có sự khác nhau trong các mạch điện điều khiển.
Với nội dung: ”Điều khiển các tham số cơ bản : kVp, mA, s, SID trong máy X Quang”. Trong bài báo cáo của mình, Em chủ yếu đi sâu vào phân tích những vấn đề cơ bản về các loại mạch điện điều khiển tham số trong máy X Quang truyền thống và máy X Quang cao tần, cụ thể:
I. ĐIỀU KHIỂN THAM SỐ KVp, mA, s, SID TRONG MÁY X QUANG TRUYỀN THỐNG.
1. Cấu trúc chung của máy X Quang truyền thống.
2. Mạch điều khiển điện áp cao thế (KVp).
3. Mạch điều khiển dòng cao thế (mA).
4. Mạch điều khiển thời gian (s)
5. Điều khiển SID (Source Image Distance).
II. ĐIỀU KHIỂN THAM SỐ TRONG MÁY X QUANG CAO TẦN.
1. Cấu trúc chung của máy X Quang cao tần.
2. Bộ đổi tần.
3. khối cao thế cao tần.
4. Khối nguồn sợi đốt và điều khiển dòng cao thế.
B. NỘI DUNG.
I.ĐIỀU KHIỂN THAM SỐ KVp, mA, s, SID TRONG MÁY X QUANG TRUYỀN THỐNG.
1.Cấu trúc chung của máy X Quang truyền thống.
Máy X Quang là một thiết bị tạo ảnh quang tuyến dùng trong chẩn đoán hình ảnh y tế. Về mặt cấu tạo nó bao gồm các khối:
- Khối thiết bị định dạng chùm tia X: Bộ cấp nguồn, mạch thời gian, mạch chiếu, mạch sợi đốt, mạch động cơ a-nốt.
- Khối thiết bị định vị bệnh nhân, chùm tia X .
- Khối thiết bị mang ảnh.
- Khối điều khiển.
Để tải bản Đầy Đủ của tài liệu, xin Trả lời bài viết này, Mods sẽ gửi Link download cho bạn sớm nhất qua hòm tin nhắn.
Ai cần download tài liệu gì mà không tìm thấy ở đây, thì đăng yêu cầu down tại đây nhé:
Nhận download tài liệu miễn phí
Tóm tắt nội dung tài liệu:
ĐIỀU KHIỂN THAM SỐ : KVp, mA, s, SIDTRONG MÁY X QUANG
LỜI GIỚI THIỆU.
Khi tiến hành xét nghiệm chẩn đoán X Quang, người vận hành phải kiểm soát được liều lượng tia X sao cho phù hợp với từng đối tượng và bệnh lý để đạt được ảnh có chất lượng tốt nhất và đảm bảo an toàn cho người bệnh. Liều lượng tia X được quyết định bởi 3 tham số điện :trị số điện áp cao thế (kVp), trị số dòng cao thế (mA) và khoảng thời gian phát tia (s); và một tham số cơ :khoảng cách từ nguồn phát tia X đến ảnh (SID). Vì vậy, trong bất kỳ máy X Quang nào dù loại truyền thống hay cao tần đều cần có các loại mạch điện tử, thiết bị để điều khiển, đo lường và chỉ thị các tham số cơ bản trên. Tuy nhiên giữa hai loại máy X Quang truyền thống và X Quang cao tần có sự khác nhau trong các mạch điện điều khiển.
Với nội dung :”Điều khiển các tham số cơ bản : kVp, mA, s, SID trong máy X Quang”. Trong bài báo cáo của mình, Em chủ yếu đi sâu vào phân tích những vấn đề cơ bản về các loại mạch điện điều khiển tham số trong máy X Quang truyền thống và máy X Quang cao tần, cụ thể:
I. ĐIỀU KHIỂN THAM SỐ KVp, mA, s, SID TRONG MÁY X QUANG TRUYỀN THỐNG.
1. Cấu trúc chung của máy X Quang truyền thống.
2. Mạch điều khiển điện áp cao thế (KVp).
3. Mạch điều khiển dòng cao thế (mA).
4. Mạch điều khiển thời gian (s)
5. Điều khiển SID (Source Image Distance).
II. ĐIỀU KHIỂN THAM SỐ TRONG MÁY X QUANG CAO TẦN.
1. Cấu trúc chung của máy X Quang cao tần.
2. Bộ đổi tần.
3. khối cao thế cao tần.
4. Khối nguồn sợi đốt và điều khiển dòng cao thế.
B. NỘI DUNG.
I.ĐIỀU KHIỂN THAM SỐ KVp, mA, s, SID TRONG MÁY X QUANG TRUYỀN THỐNG.
1.Cấu trúc chung của máy X Quang truyền thống.
Máy X Quang là một thiết bị tạo ảnh quang tuyến dùng trong chẩn đoán hình ảnh y tế. Về mặt cấu tạo nó bao gồm các khối:
Khối thiết bị định dạng chùm tia X: Bộ cấp nguồn, mạch thời gian, mạch chiếu, mạch sợi đốt, mạch động cơ a-nốt.
Khối thiết bị định vị bệnh nhân, chùm tia X...
Khối thiết bị mang ảnh.
Khối điều khiển.
2. Mạch điều khiển điện áp cao thế (KVp).
2.1. Đặc điểm và yêu cầu.
Điện áp cao thế cung cấp cho bóng X Quang là một tham số quyết định khả năng xâm nhập và công suất phát xạ tia X.Trị số của nó trong các loại máy X Quang chẩn đoán nằm trong phạm vi từ 40-150KVp.
Việc thay đổi trị số điện áp phải được thực hiện theo từng bước nhỏ. Mỗi bước khoảng 1-2 KV.
Điện áp cao thế đưa ra từ phía thứ cấp biến áp cao thế. Để ngăn ngừa sự phóng điện của điện cao thế trong không khí ,biến áp cao thế phải được đặt trong thùng chứa đầy dầu cách điện cao thế (gọi là thùng cao thế). Trong máy X Quang truyền thống để tăng hay giảm KV người ta phải và chỉ có thể thay đổi trị số điện áp của nguồn cấp điện cho cuộn sơ cấp biến thế cao thế.
2.2. Điều khiển KV trong máy X Quang truyền thống.
Trong mỗi máy X Quang truyền thống sử dụng nguồn điện lưới AC thường có một hay hai biến thế-gọi là biến thế cấp nguồn trong đó một biến thế dùng cho chức năng chụp còn biến thế kia dùng cho chức năng chiếu. Phía sơ cấp của các biến áp này nối với nguồn điện AC. Điện áp đầu ra của chúng-tức là điện áp nguồn cung cấp cho biến thế cao thế, phải có thể thay đổi để tạo ra điện áp cao thế cần thiết bằng cách thay đổi tỷ số vòng dây giữa các cuộn sơ cấp và thứ cấp.
Biến thế cấp nguồn là biến thế tự ngẫu, chỉ gồm một cuộn dây với nhiều đầu ra, điện áp lối vào và ra lối với biến thế tại các điểm khác nhau (hình 1.2 và hình 1.3).
Thông thường có hai loại biến thế cấp nguồn được chế tạo phù hợp với chức năng chụp và chiếu:
Trong chế độ chụp: việc điều khiển trị số KV phải được thực hiện trước khi phát tia vì:
Công suất tiêu hao rất lớn từ 10KW¸150KW tuỳ từng loại máy X Quang, vì vậy biến thế cấp nguồn dùng cho chức năng này là loại công suất lớn với dòng điện chạy trong cuộn dây của nó (đồng thời cũng là dòng phía sơ cấp biến thế cao thế) cỡ hàng trăm Am_pe.Với dòng điện chụp lớn nếu quay công tắc chỉnh KV trong khi chụp thì sẽ phát sinh hồ quang điện gây cháy công tắc.Việc thay đổi KV được thực hiện từng bước, gián đoạn nhờ hai cái chuyển mạch (hình 1.2), mỗi chuyển mạch có khoảng từ 5¸10 nấc.Trong đó một chuyển mạch để điều chỉnh thô với mỗi nấc tương ứng với trị số điện áp khoảng 10KV và một để điều chỉnh tinh với mỗi nấc tương ứng khoảng 1¸1,5KV. Kết hợp hai chuyển mạch sẽ thực hiện được khoảng 50 nấc điều chỉnh bao trùm giải KV cần thiết.
Thời gian chụp rất ngắn, các chuyển mạch cơ khí hay cơ điện có quán tính cao không thể đáp ứng tức thời.
Trong chế độ soi: thời gian thực hiện kéo dài có khi tới vài phút, để có hình ảnh rõ ràng khi di chuyển bóng qua các bộ phận dầy mỏng khác nhau của cơ thể, cần điều chỉnh KV kịp thời. Dòng điện cao thế trong chế độ soi rất nhỏ cỡ một vài mA nên biến thế cấp nguồn dùng cho chức năng này thuộc loại công suất nhỏ cỡ vài trăm W. Việc điều chỉnh KV trong chế độ soi được thực hiện liên tục còn gọi là điều chỉnh mềm hay điều chỉnh vô cấp. Để làm được điều này, người ta dùng một biến thế lõi hình xuyến có con trượt tỳ lên lớp dây cuốn quanh để trích điện áp ra (hình 1.3). Điện áp lối ra lấy giữa một cực của biến áp và dây nối với thanh trượt. Việc ứng dụng biến thế tự ngẫu điều chỉnh mềm đặc biệt thích hợp trong máy X Quang có trang bị đèn tăng sáng và hệ thống truyền hình. Khi đó, để tự động duy trì độ sáng màn hình người ta gắn con trượt biến thế với một động cơ, tốc độ, chiều và góc quay của động cơ được điều khiển bởi một mạch điện để thay đổi trị số điện áp ra của biến áp hình xuyến và duy trì cường độ sáng.
2.3. Chỉ thị trị số KV.
Trị số KV được xác định trước khi phát tia, chỉ thị bởi đồng hồ KV. Đồng hồ đo KV có thể thuộc loại chỉ kim hay hiện số.
Trị số KV hiển thị trên đồng hồ phải là trị số thực-trị số KV đặt vào bóng X Quang trong khi phát tia (KVbóng), được tính theo công thức sau:
KVbóng=KVtính toán- DKV
Trong đó KVtính toán là trị số KV lý thuyết với giả thiết hiệu suất của biến thế và chỉnh lưu là 100%. DKV là sụt áp tổng trên biến thế và chỉnh lưu cao thế. DKV thay đổi khi dòng cao thế thay đổi do vậy phải thiết kế mạch bù sụt áp theo các giá trị dòng cao thế khác nhau để đồng hồ đo chỉ thị đúng KV thực.
Quan hệ giữa dòng điện sợi đốt (IH1, IH2 ), dòng a-nốt (I1,I2) và điện áp a-nốt bóng X Quang khi không tải (U01,U02) với một giá trị điện áp cao thế đặt trước (U1) được minh hoạ trên hình 1.4. Từ hình vẽ ta có nhận xét:
Khi dòng bóng X Quang thay đổi từ giá trị I1 đến I 2,với giá trị điện áp cao thế đã đặt trước, thì sụt áp cao thế cũng thay đổi theo (U01-U1,U02-U1)
Dòng sợi đốt thay đổi nhỏ kéo theo sự thay đổi lớn của dòng a-nốt bóng X Quang.
Mạch đo KV không thể ở phía cao thế vì trước khi phát tia điện áp cao thế bằng 0V mà phải đặt tại phía thứ cấp biến thế cấp nguồn (sơ cấp biến thế cao thế). Căn cứ vào tỷ số giữa số vòng cu...