Download miễn phí Giáo trình Nấm ăn và vi nấm
MỤCLỤC
Chơng 1 : ĐẠICƯƠNGVỀ GIỚINẤM
I. Giới thiệuvề giớiNấm – Phân loại
II. Tầm quan trọngcủaNấm đốivới con ngời
Chơng 2: CÁC ĐẶC ĐIỂM SINHHỌCCỦANẤM
I. Đặc điểmcấutạotế bào
1. Sợinấm vàhệsợinấm
2. Các bào quan trongtế bào
II. Đặc điểm dinhdỡng
III. Đặc điểm sinhsản và chu trìnhsống.
1. Các kiểusinhsản
2. Chu trìnhsống
Chơng 3:NẤM TRỒNG
I. Khái niệ m
II. Giới thiệu khái quátvề nghể trồngnấm.
1. Các ưu điểmcủa nghề trồngnấm nói chung
2. Các nhợc diểm và khó khăn
3. Các loạinấm trồng phổ biến trên thế giới
III. Các đặc điểmcủanấm trồng
IV. Mộtsố nguyêntắc trong trồngnấm.
1. Cácbớc chính khi thiếtlậpmột qui trình trồngnấm
2. Giốngnấ m
3. Nguyên liệu vàkỹ thuật chế biến nguyên liệu trồngnấ m
4. Kỹ thuật chămsócnấ m
V. Thu hái và chế biếnsản phẩm
Chơng 4:KỸTHUẬT TRỒNGMỘTSỐ LOÀINẤM QUENTHUỘC
I. Kỹ thuật trồngnấmrơm
II. Kỹ thuật trồngnấm mèo
III. Kỹ thuật trồngnấm bào ngư
IV. Kỹ thuật trồngnấm linh chi
Chơng 3: VINẤM
I. Khái niệ m
II. Đặc điểm.
1. Nấm men
a. Hình thái và kích thớc
b. Cấutạotế bào
c. Sinhsản
d. Ý nghĩa thựctếcủanấm men.
2. Nấmmốc
a. Hình thái và kích thớc
b. Cấutạotế bào
c. Sinhsản
d. Ý nghĩa thựctếcủanấmmốc.
III. MỘTSỐ ỨNGDỤNGCỦA VINẤM TRONG CÔNG NGHIỆP
Để tải bản Đầy Đủ của tài liệu, xin Trả lời bài viết này, Mods sẽ gửi Link download cho bạn sớm nhất qua hòm tin nhắn.
Ai cần download tài liệu gì mà không tìm thấy ở đây, thì đăng yêu cầu down tại đây nhé:
Nhận download tài liệu miễn phí
Tóm tắt nội dung tài liệu:
yên liệu thậtkhô để một năm trồng tốt. Thường nấm rơm được trồng trên luống có bề ngang 70-
80cm đắp cao giữa nhô lên để khỏi đọng nước và nện. Cần rắc vôi bột lên luống đất
để diệt sâu bọ, côn trùng và mầm bệnh. Nơi đã trồng nấm nhiều lần nên sử dụng thuốc
sát trùng mạnh hơn để diệt côn trùng hại và mầm bệnh.
Rạ thấm nước nhanh hơn rơm, có thể ngâm 2-3 giờ với nước vôi 1% (1kg vôi
bột trong 100l nước). Có thể không ngâm, vừa rưới nước vừa dậm cho rạ ngã màu, sau
đó mới tưới nước vôi. Rơm cần ngâm lâu hơn 3-4 giờ, có thể 12-18 giờ.
Có thể sau ngâm chất đống ủ một vài ngày để cho sự thấm nước được đều và độ
ẩm giữa các phần được cân bằng tốt hơn, rồi mới đem xếp mô nấm.
Khi xếp gốc quay ra bìa mô, bó trước ngược đầu bó kế tiếp (hình 3.3 và 3.4).
Đầu ló ra cách bìa nền đất khoảng 10cm. các bó rơm rạ cứ xếp nối kề nhau theo chiều
dài mô tùy ý. Xếp lớp thứ nhất xong dậm cho dẻ rồi gieo meo. Meo gieo từng cụm
cách nhau 15-20cm, cách bìa mô 7-10cm và nhét sâu xuống 1-2cm. sau khi gieo meo
xếp "lớp cơi" bằng rơm ẩm theo chiều dọc của luống dày 1 – 2 cm. Các lớp rạ thứ 2, 3,
4 được xếp tương tự với đầu hơi thụt vào một chút để mô có hình thang. Lớp trên cùng
thường cấy meo sâu xuống 2 - 3cm và cách bìa mô nhiều hơn. Lớp cuối cùng phủ dọc
theo mô đều trên bề mặt và dày hơn (khoảng 2-3cm). tùy thời tiết xếp 3 hay 4 lớp: mùa
nắng 3 lớp, mùa mưa 4 lớp.
Hình 3.3. Cách xếp luống trồng nấm rơm
kiểu đốt.
Hình 3.4. Sơ đồ luống trồng nấm rơm kiểu
đốt.
60
Xếp mô xong phơ nắng 1-2 ngày tùy nắng nhiều ít để lượng nước dư thừa được
bốc ra, cân bằng độ ẩm giữa các phần trong mô, để khô rơm ở bìa mô. Tiếp theo trải
rơm trên phủ khắp 5 bề mặt mô nấm rồi đốt mô. Sau khi lớp rơm vụn cháy hết, tưới
nước đều khắp các mặt mô để tro bám vào mô nấm và thêm ẩm cho bìa mô. Đốt mô có
nhiều tác dụng tốt:
–Tăng nhiệt độ cho mô nấm. khi rơm rạ được thấm nước bà chất đống trong
đó xảy ra các quá trình phân hủy làm tăng nhiệt độ. Nhiệt độ cao giúp cho sự phân hủy
rơm rạ tốt hơn làm thức ăn cho sợi tơ nấm. nhiệt độ cao hạn chế các vi sinh vật có hại
cho nấm, tạo thuận lợi cho các vi sinh vật chịu nhiệt phát triển.
–Sát trùng bề mặt mô nấm. bề mặt mô nấm ẩm lại tiếp xúc nhiều với không
khí nên là môi trường thuận lợi cho nhiều loại vi sinh vật phát triển. Nước bốc hơi làm
bề mặt mô nấm không tăng nhiệt độ lên cao. Meo nấm nằm sâu bên trong phải có thời
gian mới mọc đến bìa mô. Đốt mô nấm có tác dụng diệt các vi sinh vật ở bìa mô và cả
các sâu bọ côn trùng bám phía ngoài.
–Tăng chất khoáng và pH. Khi rơm rạ được đốt các chất hữu cơ bị cháy thành
khí CO2 bay hơi, còn lại tro chứa nhiều chất khoáng. Trong tro có nhiều kali làm tăng
pH môi trường.
Đốt mô có nhược điểm là tốn nhiều rơm để đốt và khi thu hái nấm bị dính tro.
Phương pháp cải tiến: không làm áo mô chỉ phủ rơm cọng lên khi xuất hiện
nấm đầu đinh ghim để giữ ẩm cho quả thể.
Tiếp theo làm áo mô: Trên bề mặt mô rải rơm vụn, phía ngoài đậy bằng rơm
được xếp lại thành tấm. Có nơi vào lúc lạnh đậy nylon sát lên mô, bên ngoài phủ rơm.
Có người dùng nylon điều chỉnh nhiệt độ: ban đêm và sáng sớm lạnh phủ nylon, trưa
nóng bỏ ra để hạ nhiệt. Bằng cách này có thể giảm tối thiểu giao động nhiệt độ trong
mô nấm và giữ ở mức thích hợp nhất.
Thường đến ngày thứ 4 nhiệt độ trong mô thích hợp cho sự tăng trưởng củ hệ
sợi tơ. Giai đoạn nuôi tơ kéo dài 8-9 ngày. Thời gian này càng ít tác động đến mô nấm
càng tốt. Cần kiểm tra độ ẩm bằng cách rút cọng ra vắt nếu có nước ứa ra là vừa,
không ứa thì khô, nước nhỏ giọt là quá ẩm. Nếu khô tưới ít và đều trên lớp rơm vụn
phủ ngoài. Nếu quá ẩm dở áo mô cho nước bốc hơi bớt. Đối với các giống nấm dài
ngày, thời gian nuôi tơ có thể lâu hơn.
61
Cuối giai đoạn nuôi tơ cần chuẩn bị cho nấm ra quả thể. Hệ sợi tơ nấm đã mọc
choáng hết compost nên có thể bổ sung dinh dưỡng. Rút bớt rơm phủ cho thông
thoáng hơn và để ánh sáng lọt vào trong mô nấm. tưới nước hạ nhiệt độ và bổ sung
Lúc nấm tượng nụ khi tưới, nên tưới trên áo mô, giữ sao không đọng nước và bề mặt
ngoài mô không khô. Như các loại nấm khác, giai đoạn nuôi tơ của nấm rơm không
cần ánh sáng, nhưng ánh sáng cần cho tượng nụ và ít bị bệnh.
2. Phương pháp ủ đống.
Phương pháp này đang được sử dụng rộng rãi hơn ở các tỉnh miền Tây Nam Bộ,
có ưu điểm :
– Sử dụng rơm sau khi tuốt lúa, không tốn công nhổ gốc rạ.
– Ủ đống tạo điều kiện thích hợp cho sự phát triển tơ nấm.
3. Phương pháp trồng nấm rơm trong nhà của Việt Nam:
Trồng cách này vẫn làm áo, có thể đốt mô hay không, như trồng ngoài trời,
khác là mô nấm nấm đặt trong nhà nên khống chế các yếu tố môi trường tốt hơn. Có
thể trồng nhiều tầng trên giàn và sử dụng hơi nóng khử trùng nguyên liệu.
a. Khuôn gỗ: Có thể dùng khuôn to
rộng 60cm x dài100cm x cao 80cm hay
khuôn nhỏ rộng 40cm, dài 60cm, cao 50cm
(hình 3. 19).
b. Cách gieo meo nấm:
Khuôn hở mặt trên và đáy. Đáy rộng
hơn mặt trên nên các mặt bên có hình thang.
Rơm rạ ngâm vào nước có pha 0,1%
với dẫm đạp cho ngã màu sậm rồi vớt ra để
vô khuôn. Trấu cũng ngâm như vậy vớt ra để
ráo nước xếp vô khuôn.
Hình 3.19. Phương pháp trồng nấm rơm
trong nhà.
Khuôn đặt trên nền nhà hay kệ trải một lớp trấu dày 3-5cm rồi rắc meo. meo
gieo từng cụm cách nhau 15 - 20cm, cách bìa 5cm. Mỗi khuôn xếp 4 lớp trấu, 4 lớp
62
rơm rạ.(hình 13). Khi xếp nguyên liệu vào khuôn nên lấy tay nén chặt để lúc nhất
khuôn lên rơm rạ và trấu không bể ra.
Sau khi nhấc khuô gỗ ra lấy nylon phủ lại giữ nhiệt độ 35oC. trong 7 ngày đầu
không cần tưới nước, nhưng cần quan sát tơ nấm. nếu xuất hiện tơ nấm lạ cần rải vôi
dập ngay. Ngày thứ 7 rạch nylon ra và tuới cho mỗi mô 2 lít nước. tưới đẫm mặt mô và
4 bên xong đậy lại. Ngày 8-9 cần nhấc tấm nylon cho thoáng để nấm ra nụ.
Thực tế ở nhiều nước cho thấy trồng nấm rơm trong nhà có hấp khử trùng
nguyên liệu đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn so với trồng ngoài trời. Do đó
phương pháp này ngày càng được mở rộng ở nhiều nước. nó cho phép trồng nấm rơm
quanh năm với sản lượng ổn định. Tuy nhiên, nó đòi hỏi đầu tư vốn ban đầu nhiều
hơn, quy trình kỹ thuật phức tạp hơn và một điều kiện không thể thiếu được là phải có
đủ thuốc sát trùng để xử lí nhà trồng sau mỗi đợt nhằm chống nhiễm tạp.
IV. SÂU BỆNH NẤM, PHÒNG VÀ TRỊ.
1. Phòng bệnh.
Phòng bệnh nấm là ngâm, nhúng rơm rạ vào nước vôi. Lúc lựa meo cũng là
phòng bệnh vì lựa meo bị nhiễm sẽ làm cho cả luống nấm bị nhiễm. Lựa nơi trồng
nấm tránh xa cho đỡ dơ bẩn, tránh dùng nguồn nước bẩn là phòng bệnh cho nấm rất
hữu hiệu. Nơi trồng nấm ít người lui tới, không cho gà bới, bắt ốc sên, cuốn chiếu, làm
đất kỹ trươc khi lên luống rắc vôi cho chết trứng sâu bệnh cũ...
Tags: nấm ăn khác vi nấm ở